नेपाली अर्थतन्त्रलाई विश्वस्तरीय बैंकिङ सेवामार्फत आवश्यक प्रवर्द्धन गरी ‘सबैका लागि बैंक’ बन्ने उद्देश्यका साथ बैंक अत्याधुनिक सफ्टवेयर ग्राहक डाटाबेसलाई व्यवस्थापन सूचना प्रणालीसँग र देशका सबै शाखा र कर्पोरेट स्थानहरूमा ग्राहकको डाटाबेसमा वास्तविक समय पहुँच पनि जोडिएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनअनुरुप विपन्न क्षेत्रका साथै तोकिएको उत्पादनशील क्षेत्रमा हुने कर्जा प्रवाहलाई प्राथमिकतामा राख्ने बैंकको योजना अनुरुप यसले जलविद्युत्, उत्पादन, कपडा, सेवा उद्योग, उड्डयन, निकासी, व्यापार र लघुवित्त परियोजनाहरूमा ध्यान दिदै आइरहेको छ ।
ग्लोबल बैंक लिमिटेड सन् २००७ मा नेपालमा क वर्गको वाणिज्य बैंकको रूपमा स्थापित भएको थियो । जतिबेला ठूलो पुँजीको आधारमा बैंकको चुक्ता पूँजी १ अर्ब रुपैयाँ रहेको थियो । यसपछि बैंकको चुक्ता पुँजी २३ अर्ब ७९ करोड पुगेको छ । बैंकको सेयर नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा ‘क’ श्रेणीको कम्पनीका रुपमा सार्वजनिक कारोबार हुने गरेको छ । आफ्नो पहिचानलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा पुर्याउने गरि प्रमुख प्राथमिकताका साथ बैंकले नियमित सेवा प्रवाह गर्ने गरेको छ ।
भरपर्दो बैंकको रुपमा सरकारी साथ
ग्लोबल आईएमई बैंक सरकारले विश्वास गर्ने केही वाणिज्य बैंकहरू मध्येमा एक हो । निक्षेप आधारमा २६ लाखभन्दा बढि खाताहरू र ५० हजारभन्दा बढी कर्जा भएका ग्राहक संख्या रहेको जहाँ बैंक व्यवस्थापनमा कर्मचारीहरुको पनि प्रभावकारी भुमिका सहितको कार्य सम्पादनले बैकलाई थप उचाइमा पुराएको छ ।
बैंकका शाखा तथा नेटवर्क
बैंकले हाल नेपालका ७६ जिल्लामा २८७ शाखा, ४८ वटा एक्सटेन्सन तथा राजस्व संकलन काउन्टर र २६३ शाखारहित बैंकिङ सुविधाहरू सहित २५२ वटा एटीएम काउन्टर संचालन गर्दै आएको छ । बैंकका सबै शाखाहरू पूर्ण सेवा आउटलेटहरूको रूपमा स्थापित छन् । जसले आफ्ना ग्राहकहरूलाई ठूलो दायराको बैंकिङ सेवाहरू प्रदान गर्दछ ।
बैंकको उत्पादन तथा सेवा प्रवाहको क्षेत्रहरु
बैंकले निक्षेप, कर्जा, ट्रेड फाइनान्स र रेमिट्यान्समा बैंकिङ उत्पादनहरूको पूर्ण दायरा प्रदान गरेको छ । यस्तै बैंकको निक्षेप उत्पादन पोर्टफोलियोले ग्राहकलाई उपयुक्त बचत निक्षेप, मुद्दती निक्षेप, कल र चालु निक्षेपहरू समावेश गरेको छ । ऋण उत्पादन पोर्टफोलियोमा व्यावसायिक ऋण उत्पादनहरू जस्तै डिमान्ड लोन, नगद क्रेडिट, ओभरड्राफ्ट, ट्रस्ट रसिद र अवधि ऋणहरू समावेश छन् ।
व्यक्तिगत र खुद्रा क्रेडिट उत्पादनहरूको पूर्ण पोर्टफोलियो पनि बैंकद्वारा उपलब्ध गराउने गरिएको छ । बैंक ग्यारेन्टी र लेटर अफ क्रेडिट जस्ता गैर–कोषमा आधारित उत्पादनहरू पनि बैंकका ग्राहकहरूलाई उपलब्ध छन्। नवीकरणीय ऊर्जा, एसएमई, खुद्रा र माइक्रो फाइनान्सिङ ऋणहरूमा प्राथमिकताका साथ कर्पोरेट र पूर्वाधार क्षेत्रहरूलाई वित्तीय समर्थनमा विस्तार गरेको छ ।
यस्तै जनतालाई खाद्य प्रशोधन उद्योगसँगको सहकार्यमा कृषि ऋण उपलब्ध गराउँदै आएको छ । उल्लिखितबाहेक बैंकले आफ्ना ग्राहकहरूलाई विभिन्न मूल्य अभिवृद्धि सेवाहरू पनि प्रदान गर्दछ । बैंकले आफ्ना ग्राहकहरूलाई इन्टरनेटर मोबाइल बैंकिङ सेवाहरू (वेबसाइट मार्फत) एसएमएस बैंकिङ सेवाहरू र एसएमएस सूचना सेवाहरू लगायतका अन्य मूल्य अभिवृद्धि प्रस्तावहरू पनि उपलब्ध गराउँदै आएको छ । बैंकले २००९ देखि ग्राहकहरूलाई भिजा डेबिट र भिजा क्रेडिट कार्डहरू पनि जारी गर्दै आएको छ । बैंकले ग्राहकहरूलाई क्रेडिट लेनदेन र क्रेडिट कार्ड लेनदेनहरूमा अन्य लेनदेनहरू बाहेक एसएमएस अलर्ट प्रदान गर्ने गर्छ । देशका ६० भन्दा बढी विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय बैंकहरूसँग सुमधुर सम्बन्ध कायम रहेको बैंकले विश्वका जुनसुकै प्रमुख मुद्राहरूमा सेवाहरू प्रदान गर्ने गरेको छ ।
मर्जरपछि देशकै ठूलो बैंकका रुपमा स्थापित
१८ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्था यस बैंकमा मर्ज भइसकेको बैंक नेपाल राष्ट्र बैंकबाट मान्यता प्राप्त ‘क’ वर्गका बैंकदेखि अन्य विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग गाभिएको छ । अन्य बैंकसँग मर्जरमा जाँदा फाइदा हुने कुरालाई ग्लोबल आईएमईले विशेष चासो दिएको छ । आवश्यकताअनुसार मर्जमा जानु यस बैंकको लक्ष्य हो । बेलाबेला विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू यसमा गाभिएका छन् । यस बैंकमा अहिलेसम्म १८ वटा विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू गाभिएका छन् ।
जनता बैंक र यस मातहतका विभिन्न बैंकहरू यसमा गाभिएका छन् । यस्तै आईएमई फाइनान्स इन्टरनेसनल लिमिटेड, लर्डबुद्ध फाइनान्स लिमिटेड, सोसियल डेभलपमेन्ट बैंक, गुल्मी विकास बैंक, अर्मज एन्ड ट्रस्ट बैंक नेपाल लिमिटेड, प्यासिफिक डेभलपमेन्ट बैंक, रिलायन्स डेभलपमेन्ट बैंक, ह्याथवे फाइनान्सलगायत यस बैंकमा गाभिएका छन् ।
नेपालको आर्थिक क्षेत्रमा एक किसिमको तरंग नै ल्याउने गरि आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को बजेट मार्फत सरकारको ‘फोर्स मर्जर’का रुपमा तत्कालीन ग्लोबल आईएमई बैंक र जनता बैंक नेपालले मर्जरको घोषणासँगै एकीकृत कारोबार गरेका अन्ततः यी दुई ठूला वाणिज्य बैंक मर्ज भएर बनेको थियो, ‘ग्लोबल आईएमई बैंक’ । जुन बैकको सफलता रेमिट्यान्ससँग जोडिएको छ ।
जसअन्तर्गत सन् २००१ मा नेपालले वैदेशिक रोजगारीका लागि मलेशिया खुला गरेपछि एकै वर्षमा धेरै नेपाली त्यहाँ पुगे । त्योसँगै त्यहाँ पनि हुण्डीका कारण नेपाली कामदार ठगिने घटना बढ्न थाल्यो । त्यहाँबाट अनौपचारिक माध्यमबाट रकम आउने क्रम बढेपछि नेपाल राष्ट्र बैंक पनि चिन्तामा परेपछि
ग्लोबल आईएमई बैंकका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालको योजनामा मनी ट्रान्सफर कम्पनी ‘एक्सप्रेस’को प्रारम्भ हुनपुग्यो । एक्सप्रेस ‘यूएई एक्सचेन्ज’को वितरक कम्पनी थियो ।
ढकालले त्यही अनुभवका आधारमा ‘इन्टरनेशनल मनी एक्सप्रेस’ (आईएमई) खोल्ने प्रस्ताव राष्ट्र बैंकमा लगेपछि राष्ट्र बैंकले उनको प्रस्ताव सहजै स्वीकार गर्यो र ‘आईएमई’लाई सञ्चालन अनुमति दिएको थियो । अहिले रेमिट्यान्सको पर्यायवाची नै बनेको छ आईएमई । पछि अध्यक्ष ढकालले वाणिज्य बैंक खोल्ने योजनासँगै काठमाडौं नै प्रधान कार्यालय रहने गरी ग्लोबल बैंकले सञ्चालन अनुमति पाएको हो । आईएमई फाइनान्स र ग्लोबल बैंकको छुट्टाछुट्टै कारोबार चलिरहेको थियो ।
राष्ट्र बैंकले क्रश होल्डिङ भएका अर्थात् एक भन्दा धेरै संस्थामा एकै शेयरधनी भएका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई मर्जर गराउने नीति लियो । यो नीति कार्यान्वयन गर्ने आईएमई पहिलो बन्यो । तत्कालै आईएमई फाइनान्स र ग्लोबल बैंक मर्ज भए । तत्कालीन ग्लोबल बैंक, आईएमई वित्तीय संस्था र लर्ड बुद्ध फाइनान्स आपसमा गाभिए पछि सन् २०१२ मा ग्लोबल आईएमई बैंकको रूपमा कारोबार शुरु भएको थियो । त्यसअघि ग्लोबल बैंक ‘क’ वर्गको बैंकको रूपमा २००७ मा स्थापना भएको हो ।
वित्तीय क्षेत्रमा छुट्टै पहिचान बनाउन सफल
ग्लोबल आईएमई बैंक वित्तीय क्षेत्रमा अलग पहिचान बनाउन सफल बैंक हो । यो बैंक अहिले चुक्ता पूँजी, शाखा सञ्जाल लगायत सूचकका आधारमा मुलुककै ठूलो बैंक बनेको छ ।
